/16IPv6 Teknolojisi
IPv6 adresi, ön ek ve alt ağ mantığı
128 bitlik adres uzayını, /32’den /128’e uzanan ön ek basamaklarını ve IPv6 proxy’nin ne zaman anlamlı olduğunu tek sayfada, örnek adreslerle okuyun.
- bit
- 128
- hextet
- 8
- onaltılık basamak
- 32
IPv6 neden var?
IPv4 adresleri 32 bittir. Bu, toplam 2^32 yani 4.294.967.296 adres demektir. Bağlı cihaz sayısı arttıkça bu havuz tükendi ve servis sağlayıcılar adresleri paylaştıran NAT katmanlarıyla yaşamaya başladı.
IPv6 adresi 128 bittir. Adres sayısı IPv4’ün 2^96 katıdır; bit sayısı dört kat olsa da adres sayısı dört kat değildir. Bu büyüklük sayesinde bir bağlantıya bir /64 vermek, adres tasarrufu yapmadan sade bir yapı kurmayı mümkün kılar.
Büyük adres uzayı kendi başına hız ya da güvenlik getirmez; getirdiği şey, adres kıtlığına bağlı tasarım zorunluluklarının kalkmasıdır. Ayrıntı için IPv6 nedir sayfasına bakın.
IPv4 · 2^32
4.294.967.296
IPv6 · 2^128
340.282.366.920.938.463.463.374.607.431.768.211.456
Bilimsel yazımla ≈ 3,4 × 10^38. Oran 2^96 = 79.228.162.514.264.337.593.543.950.336.
Adresin anatomisi
Bir IPv6 adresi sekiz hextet’ten oluşur; hextet, 16 bitlik gruptur. Tam yazımda hiçbir şey atlanmaz. İlk 48 bit yönlendirme önekidir, sonraki 16 bit alt ağı seçer, son 64 bit ise o alt ağdaki arayüzü tanımlar.
8 hextet × 16 bit = 128 bit. Her hextet dört onaltılık basamaktır; baştaki sıfırlar atılabilir. Örnek adres (belgelendirme aralığı).
Yazımı kısaltmak için RFC 5952 kuralları vardır: baştaki sıfırlar atılır, en uzun sıfır dizisi bir kez “::” ile yazılır. Tek bir sıfır alanı “::” ile kısaltılmaz. Adresi adım adım dönüştürmek için adres sıkıştırma aracını kullanabilirsiniz.
Ön ek mantığı: /32 → /48 → /64
Ön ek, adresin sol baştan kaç bitinin ağa ait olduğunu yazar. Sayı büyüdükçe blok küçülür. Aşağıdaki basamaklar “tipik tahsis” zincirini gösterir; kesin kural değildir.
/12
Bölgesel kayıt kuruluşu RIR
IANA, güncel tahsisleri beş RIR’e /12 boyutunda yapar.
İçinde: 1.048.576 adet /32
/32
Servis sağlayıcı ya da kurum LIR
RIPE NCC için asgari tahsis /32’dir; ilk tahsis /29’a kadar çıkabilir. Boyut RIR politikasına bağlıdır.
İçinde: 65.536 adet /48
/48
Site Son kullanıcı
RFC 6177 “her siteye /48” varsayılanını terk etti; boyut operatör kararıdır, /48 yaygın bir örnektir.
İçinde: 65.536 adet /64
/64
Alt ağ Bağlantı
Her bağlantı tipik olarak bir /64 alır. SLAAC, 64 bitlik arayüz kimliği bekler.
İçinde: 18.446.744.073.709.551.616 adres
/128
Uç nokta Tek adres
Tek bir adres; ana makine yolu ve geri döngü adresi (::1/128) bu biçimdedir.
İçinde: 1 adres
| Ön ek | Adres sayısı | İçindeki /64 |
|---|---|---|
| /32 | 79.228.162.514.264.337.593.543.950.336 (2^96) | 4.294.967.296 |
| /48 | 1.208.925.819.614.629.174.706.176 (2^80) | 65.536 |
| /56 | 4.722.366.482.869.645.213.696 (2^72) | 256 |
| /60 | 295.147.905.179.352.825.856 (2^68) | 16 |
| /64 | 18.446.744.073.709.551.616 (2^64) | 1 |
Uzunluk arttıkça blok küçülür. /64, 64 adres değil 2^64 adrestir: 64 bit ağ kısmı, 64 bit arayüz kısmı.
RFC 6177, 3177’deki “her siteye /48” varsayılanını terk etmiştir. Standartlar açısından /64 ya da daha kısa uzunlukta her şey çalışır; ev siteleri için tek bir /64’ten önemli ölçüde fazlası önerilir.
SLAAC için ön ek uzunluğu ve arayüz kimliği toplamı 128 olmalıdır; bu yüzden /64’ü daha küçük parçalara bölmek SLAAC ile çalışmaz.
Adres türleri
Bir adresin ilk bitleri, hangi türde olduğunu söyler.
| Tür | Aralık | Kapsam |
|---|---|---|
| Global tekil yayın | 2000::/3 | İnternette yönlendirilebilen adresler. IANA tahsisleri bu aralıktan yapılır. |
| Link-local | fe80::/10 | Yalnızca aynı bağlantıda geçerli; yönlendiriciler bu adresli paketleri başka bağlantıya iletmez. |
| ULA (yerel benzersiz) | fc00::/7 | Özel ağ adresi; küresel olarak yönlendirilmez. Pratikte fd00::/8 kullanılır. |
| Çoklu yayın | ff00::/8 | Bir gruba gönderim. IPv6’da yayın (broadcast) adresi yoktur; yerini çoklu yayın alır. |
| Belgelendirme | 2001:db8::/32 | Örneklerde kullanılır (RFC 3849). 3fff::/20 de belgelendirme için ayrılmıştır (RFC 9637). |
Aralıklar IANA kayıtlarına göredir. Sözdizimi olarak geçerli bir adres, tahsis edilmiş ya da yönlendirilebilir olduğu anlamına gelmez.
IPv6 ve proxy
Bir IPv6 proxy, çıkış bağlantısını IPv6 adresiyle kurar. Bu, hedefin de IPv6 ile ulaşılabilir olduğu durumlarda anlamlıdır: hedef alan adının AAAA kaydı varsa bağlantı doğrudan kurulur.
Hedef yalnızca IPv4 ise tek başına IPv6 çıkış yetmez. Çıkış ağında NAT64 ve DNS64 gibi bir çeviri katmanı gerekir. NAT64 bir proxy değildir; paket başlıklarını çeviren ağ katmanı mekanizmasıdır. HTTP ya da SOCKS5 proxy ise isteğiniz üzerine hedefe kendi bağlantısını kuran bir aracıdır.
Hedefin IPv6 desteğini önceden sınamak için IPv6 desteği nasıl test edilir yazısına bakın. Ürün tarafında ayrıntı için ürün sayfası esastır.
| Hedef | Yalnızca IPv6 çıkışla sonuç |
|---|---|
| Çift yığınlı (A ve AAAA kaydı var) | IPv6 çıkış doğrudan ulaşır. |
| Yalnızca IPv4 (yalnız A kaydı), alan adıyla | Çıkış ağında NAT64 ve DNS64 varsa ulaşılır; yoksa ulaşılamaz. |
| IPv4 adres literal’i (örn. 192.0.2.10) | DNS sorgusu olmadığı için adres sentezi istemcide ya da proxy yazılımında yapılmalıdır; bu yazılıma bağlıdır. |
Yazılımların IPv6 davranışı (AAAA önceliği, yedekleme sırası) yazılıma ve istemciye göre değişir; yukarıdaki tablo RFC’lerin çizdiği çerçevedir.
Okuduğunuzu hemen deneyin
Hesaplamaların hepsi tarayıcıda çalışır; adres ya da ön ek bilgisi sunucuya gönderilmez.
- IPv6 Adres KontrolüAdresin geçerliliğini, türünü ve kapsamını çözümler
- IPv6 Subnet HesaplamaAğ, ilk/son adres ve alt ağ sayısını hesaplar
- IPv6 Prefix HesaplamaBir ön eki /48, /56, /64 gibi alt ön eklere böler
- IPv6 CIDR HesaplamaCIDR bloğunu çözümler, adres/blok içerme sorgular
- IPv6 Ters DNS Oluşturucuip6.arpa ters çözümleme adını üretir
Derinlemesine okuma
Her konu için ayrı bir rehber yazısı var.
- IPv6 prefix nedir?Ön ek uzunluğunu ve gösterimini adım adım okuyun.
- /32, /48 ve /64 farklarıHer basamağın ne için kullanıldığı ve kaç alt ağ içerdiği.
- IPv6 adresleri nasıl hesaplanır?Ağ adresi, ilk ve son adres, alt ağ sayısı.
- IPv4 ve IPv6 arasındaki farklarAdres uzunluğu, başlık yapısı ve yayın adresi.
- NAT64 ve DNS64 nedir?Yalnızca IPv6 olan bir istemci IPv4 hedefe nasıl ulaşır?
- IPv6 proxy nasıl çalışır?İstemci, proxy ve hedef arasındaki yol.
- IPv6 desteği nasıl test edilir?Bağlantınızın ve hedefin IPv6 erişimini sınama yöntemleri.
Sık sorulan sorular
IPv6 adresi kaç bit uzunluğundadır?
IPv6 adresi 128 bittir: sekiz adet 16 bitlik grup (hextet) ve toplam 32 onaltılık basamak. IPv4 adresi ise 32 bittir. Bu fark, adres sayısını 4.294.967.296’dan 340.282.366.920.938.463.463.374.607.431.768.211.456’ya çıkarır.
/64 ile /48 arasındaki fark nedir?
Ön ek uzunluğu, adresin sol baştan kaç bitinin ağa ait olduğunu söyler. /64 tek bir alt ağdır ve 18.446.744.073.709.551.616 adres içerir. /48 ise bir site için ayrılan daha büyük bloktur; içinde 65.536 adet /64 bulunur.
IPv6’da subnet hesaplarken neden iki adres düşmüyoruz?
IPv6’da yayın (broadcast) adresi yoktur; IPv4’teki “toplam eksi iki” hesabı geçerli değildir. Bir /64 bloğunun tamamı 2^64 adres sayılır. Yalnızca alt ağın sıfırıncı adresi, yönlendiriciler için Subnet-Router anycast adresi olarak ayrılmıştır.
IPv6 proxy her sitede çalışır mı?
Hayır. Yalnızca IPv6 çıkışı olan bir bağlantı, hedefin AAAA kaydı varsa doğrudan ulaşır. Hedef yalnızca IPv4 ise çıkış ağında NAT64 ve DNS64 gibi bir çeviri mekanizması gerekir. Ürünün çıkış ağı ayrıntıları için ürün sayfasına bakın ve gerekirse sipariş öncesinde destekten teyit alın.
/128IPv6 Proxy
Öğrendiğinizi IPv6 proxy ile kullanın
Satışı Sağlam Proxy (saglamproxy.com) üzerinden yapılır. Hedefin IPv6 desteğini ve ürün ayrıntılarını sipariş öncesinde ürün sayfasından kontrol edin.